ตารางงาน พยาบาลโรงพยาบาลรัฐ ทำงานลากยาวถึง 16 ชั่วโมงต่อวัน เทียบเงินเดือน พยาบาลเอกชน สหรัฐ ต่างกันแค่ไหน
เพจเฟซบุ๊กชื่อดังได้เผยแพร่เรื่องราวของคนเป็นพ่อรายหนึ่ง ซึ่งมีดีกรีเป็นถึงเภสัชกรระดับชำนาญการพิเศษ แต่กลับมาตั้งกระทู้ขอคำปรึกษาด้วยความกลุ้มใจ หลังจากที่ลูกสาวหัวแก้วหัวแหวนสอบติดคณะพยาบาลศาสตร์ในมหาวิทยาลัยชื่อดังของกรุงเทพฯ
แทนที่จะดีใจ พ่อกลับรู้สึกผิดหวังอย่างหนัก พยายามเกลี้ยกล่อมให้ลูกสาวสละสิทธิ์เพื่อไปรอแอดมิชชันเข้าคณะแพทยศาสตร์ ทันตแพทยศาสตร์ หรืออย่างน้อยก็เภสัชศาสตร์แทน
เหตุผลที่ทำให้คุณพ่อรับไม่ได้ ไม่ใช่เรื่องของรายได้หรือเงินทอง แต่เป็นเหตุผลอย่างตรงไปตรงมาว่า มันคือเรื่องของ “อำนาจและเกียรติยศ” ในสายงาน มุมมองส่วนตัวในฐานะคนที่ทำงานในระบบสาธารณสุขมานาน อาชีพพยาบาลเปรียบเสมือนแรงงานระดับล่างในวอร์ด เป็นกลุ่มคนที่ต้องแบกรับภาระหนักหนาที่สุด แต่กลับมีอำนาจในการตัดสินใจน้อยที่สุดต้องคอยรับคำสั่งจากแพทย์แทบจะทุกฝีก้าว ซึ่งเขาไม่อยากให้ลูกสาวที่เฝ้าฟูมฟักเลี้ยงดูมาเป็นอย่างดีต้องไปตกอยู่ในสภาพที่เขาใช้คำว่า “รองมือรองเท้าใคร”
แม้ว่าตัวลูกสาวเองจะพยายามอธิบายว่า เธอมีความชื่นชอบในงานบริการและอยากดูแลคนไข้จากใจจริง แต่คุณพ่อกลับมองว่าความคิดนั้นเป็นเพียงความเพ้อฝันแบบเด็กๆ ที่ยังไม่เคยออกมาเผชิญโลกความเป็นจริง ยังไม่รู้จักสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วย “ระบบชนชั้นในโรงพยาบาล”
ท้ายที่สุดเขาจึงมาขอคำแนะนำจากชาวเน็ตว่าจะพูดหว่านล้อมลูกสาวอย่างไรดีให้เปลี่ยนใจไปเรียนสายอื่นที่เขามองว่าดีกว่า
ทันทีที่โพสต์ดังกล่าวถูกเผยแพร่ออกไป ก็ได้จุดชนวนให้เกิดการแสดงความคิดเห็นอย่างดุเดือดจากสังคมออนไลน์ โดยเฉพาะจากกลุ่มบุคลากรทางการแพทย์และบุคคลทั่วไป หลายคนมองว่าทัศนคติของคุณพ่อเป็นการดูถูกวิชาชีพพยาบาลอย่างรุนแรง และเป็นการยัดเยียดความคาดหวังโดยไม่สนความสุขของลูก
แล้วในความเป็นจริง งานพยาบาลเป็นอย่างที่พอพูดไหม ไทยเกอร์จะเปิดให้หมดเปลือก
เปิดตารางชีวิตพยาบาลโรงพยาบาลรัฐ ทำงานลากยาวถึง 16 ชั่วโมงต่อวัน
โรงพยาบาลรัฐแบ่งชั่วโมงการทำงานของพยาบาลออกเป็น 3 ผลัดหลัก ประกอบด้วย เวรเช้าเวลา 08.00-16.00 น. เวรบ่ายเวลา 16.00-24.00 น. เวรดึกเวลา 24.00-08.00 น.
ตามเกณฑ์ปกติพยาบาลทำงานวันละ 8 ชั่วโมง ปัญหาการขาดแคลนพยาบาลส่งผลให้บุคลากรส่วนใหญ่ต้องทำงานควบผลัด เรียกกันทั่วไปว่าการต่อเวร เช่น การทำงานเวรเช้าต่อเนื่องถึงเวรบ่าย ทำให้ชั่วโมงทำงานในหนึ่งวันพุ่งสูงถึง 16 ชั่วโมง พยาบาลบางคนมีชั่วโมงทำงานสะสมเกิน 60 ชั่วโมงต่อสัปดาห์
รพ.เอกชนส่วนใหญ่ใช้ระบบเวร 12 ชั่วโมง ทำงานวันหนึ่งหยุดหนึ่ง แต่ในทางปฏิบัติมักต้อง “ควงเวร” ต่อเนื่อง 16 หรือ 24 ชั่วโมงเมื่อคนขาด
การทำงานในแต่ละวันเริ่มต้นจากการรับส่งเวร พยาบาลผลัดก่อนหน้าต้องแจ้งข้อมูลอาการผู้ป่วยทุกเตียงให้พยาบาลผลัดใหม่รับทราบอย่างละเอียดเพื่อความต่อเนื่องในการรักษา จากนั้นพยาบาลจะเดินตรวจเยี่ยมผู้ป่วย ทำการวัดความดัน อุณหภูมิ ชีพจร แจกยา ฉีดยา ให้น้ำเกลือ ทำแผล ดูแลผู้ป่วยตามแผนการรักษาของแพทย์
พยาบาลทำหน้าที่เฝ้าระวังอาการผู้ป่วยตลอดเวลา หากผู้ป่วยมีอาการทรุดกะทันหัน พยาบาลจะเข้าไปประเมินอาการเบื้องต้นเป็นคนแรก โทรศัพท์รายงานแพทย์ ลงมือปฐมพยาบาลกู้ชีพฉุกเฉินเพื่อช่วยชีวิตผู้ป่วยทันที
งานเอกสารเป็นอีกหนึ่งภาระงานหลักที่ใช้เวลามาก พยาบาลต้องเขียนบันทึกอาการผู้ป่วย การให้ยา การทำหัตถการต่างๆ ลงในแฟ้มประวัติอย่างถูกต้อง ข้อมูลเหล่านี้สำคัญมาก สัดส่วนผู้ป่วยในโรงพยาบาลรัฐที่แออัดทำให้พยาบาลหนึ่งคนรับผิดชอบดูแลผู้ป่วยมากถึง 10-20 คนในเวลาเดียวกัน ปริมาณงานมหาศาลนี้ทำให้พยาบาลแทบไม่มีเวลาพักดื่มน้ำ รับประทานอาหารระหว่างการเข้าเวร
รพ.เอกชนทั่วไปมีผู้ป่วยต่อพยาบาลน้อยกว่ามาก เพราะมีเตียงน้อยกว่า รับผู้ป่วยน้อยกว่า และไม่ต้องแบกรับระบบบัตรทอง/ประกันสังคมที่ทำให้คนมารับบริการล้นโรงพยาบาล
พยาบาลเอกชนงานหนักน้อยกว่าจริงไหม
แม้ภาระงานเชิงปริมาณจะเบากว่า แต่ บุคลากรโรงพยาบาลเอกชนมีความกดดันจากความคาดหวังของผู้รับบริการในระดับสูง ซึ่งเป็นแรงกดดันที่คนนอกมักมองข้าม เพราะผู้ป่วยเอกชนจ่ายเงินแพง เขาจึงรู้สึกว่า “มีสิทธิ์คาดหวังบริการระดับสูง” มากกว่า
พยาบาลเอกชนต้องรับมือทั้งงานทางคลินิก และทักษะบริการที่ต้องอ่อนโยนสุภาพตลอดเวลา ไม่ว่าจะเหนื่อยแค่ไหน รวมถึงบางโรงพยาบาลที่เน้นเมดิคัลทัวริสม์ ต้องใช้ภาษาอังกฤษหรือจีนในการสื่อสารด้วย ซึ่งเป็นทักษะพิเศษที่ต้องแบกเพิ่ม
เงินเดือน ‘พยาบาล’ รพ.รัฐ vs เอกชน ต่างกันแค่ไหนในยุคนี้
พยาบาลวิชาชีพ ต้องเรียน 4 ปี จากนั้นสอบขึ้นทะเบียนกับสภาการพยาบาล ถึงจะทำงานได้อย่างถูกกฎหมาย แยกทางเลือกสองสายใหญ่ นั่นคือ โรงพยาบาลรัฐ หรือ โรงพยาบาลเอกชน ซึ่งทำให้ภาระงานแตกต่างกันพอสมควร
รายได้พยาบาลโรงพยาบาลรัฐ
พยาบาลวิชาชีพปฏิบัติการในภาครัฐ ระดับเริ่มต้น ได้เงินเดือนอยู่ที่ประมาณ 15,000–22,200 บาท ส่วนระดับชำนาญการจะอยู่ที่ 25,000–36,000 บาท และชำนาญการพิเศษ 36,000–50,000 บาท
แต่ตัวเลขเหล่านี้คือ เงินเดือนฐานเท่านั้น รายได้จริงรวมค่าเวร ค่า OT และค่าพิเศษต่างๆ ด้วย โดยค่าโอทีของกระทรวงสาธารณสุขอยู่ที่เฉลี่ย 650–800 บาทต่อผลัด (ราว 8 ชั่วโมง) ส่วน รพ.ในสังกัดกรุงเทพมหานครปรับขึ้นมาที่ประมาณ 1,200 บาทต่อผลัด
จุดสำคัญที่คนนอกวงการมักไม่รู้คือ พยาบาลจบใหม่ที่เข้า รพ.รัฐมักเริ่มต้นในฐานะลูกจ้างชั่วคราว ได้เงินเดือนเพียงฐานปริญญาตรี ราว 15,000 บาท โดยไม่มีค่าใบประกอบวิชาชีพ ต้องรอบรรจุเป็นข้าราชการก่อนจึงจะได้สิทธิ์เพิ่ม และคิวรอบรรจุข้าราชการนั้น บางคนรอนานหลายปี
รพ.เอกชน เงินมากกว่า แต่มีเงื่อนไข
ฝั่งเอกชน เงินเดือนมักสูงกว่า บางคนที่ทำ OT เต็มที่มีรายได้รวมสูงถึง 70,000 บาทต่อเดือน ยิ่งในพื้นที่ท่องเที่ยวอย่างภูเก็ต หรือโรงพยาบาลเอกชนชั้นนำในกรุงเทพฯ ที่มีผู้ป่วยต่างชาติ ค่าตอบแทนมักสูงกว่าค่าเฉลี่ยอีก
แต่จะเปรียบแบบเงินเดือนตัวเลข อย่างเดียวไม่ได้ เพราะรพ.รัฐมีของที่เงินซื้อไม่ได้อยู่ด้วย นั่นคือ บำนาญ และสิทธิ์ค่ารักษาพยาบาลตนเองและครอบครัวที่รัฐออกให้
ทำไมพยาบาลรัฐถึงลาออกกันเยอะ
ปัญหาจริงในระบบ สหภาพพยาบาลเผยข้อมูลว่าพยาบาลลาออกเฉลี่ยสูงถึง 7,000 คนในปี 2565 ปัจจัยสำคัญคือภาระงานล้น และค่าตอบแทนที่ไม่ยุติธรรม
ประเทศไทยผลิตพยาบาลได้ปีละ 12,077 คน แต่ต้องการถึง 13,000 คนต่อปี ยิ่งมีปัญหาการกระจายตัวระหว่างภาครัฐและเอกชนซ้ำเข้าไปอีก ทำให้สถานการณ์ตึงเครียดมากขึ้น ข้อมูลในปี 2567 พยาบาลไทยมีจำนวนทั้งหมด 113,753 บรรจุใหม่ 4,372
ผลสำรวจพยาบาลพบว่าอายุเฉลี่ยที่อยากลาออกคือ 51 ปี สาเหตุหลักคือเบื่อหน่ายระบบการจัดการ ไม่มีความก้าวหน้าในอาชีพ ซึ่งส่วนใหญ่เกิดในกลุ่มที่มีความเชี่ยวชาญสูง หมายความว่าคนที่ลาออกมักเป็นคนที่ระบบต้องการที่สุด
มีพยาบาลจบใหม่จำนวนมากที่ยอมชดใช้ทุนด้วยเงิน ก่อนจะย้ายออกมาทำ รพ.เอกชนที่งานเบากว่า ค่าตอบแทนคุ้มค่ากว่า บางคนยอมควักเงินคืนทุนหลายแสนบาท เพราะคิดว่ารายได้ที่สูงขึ้นกับสุขภาพร่างกายที่ดีขึ้นคุ้มกว่า
แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ 1 ใน 4 ของพยาบาลจบใหม่ลาออกภายใน 1 ปี และ 1 ใน 2 ลาออกภายใน 2 ปี ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนก็ตาม ซึ่งบอกว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่ รพ.รัฐหรือเอกชนอย่างเดียว แต่อยู่ที่ตัวระบบทั้งหมดที่ยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง
พยาบาลไทย vs อเมริกา รายได้ต่างกันแค่ไหน?
พยาบาลวิชาชีพ (RN) ในสหรัฐมีรายได้มัธยฐานอยู่ที่ 93,600 ดอลลาร์ต่อปี (ข้อมูล พ.ค. 2567) หรือเฉลี่ยเดือนละกว่า 7,800 ดอลลาร์ ราว 273,000 บาทต่อเดือน
พยาบาลจบใหม่ที่ยังมีประสบการณ์ต่ำกว่า 1 ปี เริ่มต้นที่ราว 60,000–70,000 ดอลลาร์ต่อปี หรือประมาณ 175,000–200,000 บาทต่อเดือน ซึ่งยังสูงกว่าพยาบาลไทยชำนาญการหลายปีอยู่ดี
รัฐแคลิฟอร์เนียจ่ายสูงที่สุดในประเทศ เฉลี่ยปีละประมาณ 148,330 ดอลลาร์ หรือเดือนละกว่า 430,000 บาท ซึ่งสูงกว่าพยาบาลไทยเอกชนระดับสูงสุดถึง 8 เท่า
แล้วพยาบาลไทยไปทำงานอเมริกาได้ไหม?
ได้ แต่ต้องผ่านด่านสำคัญ คือสอบ NCLEX-RN (ใบอนุญาตพยาบาลสหรัฐ) ซึ่งเป็นภาษาอังกฤษล้วน และต้องผ่านกระบวนการ Visa Screen รวมถึงวีซ่าทำงาน ซึ่งใช้เวลาและเงินลงทุนพอสมควร แต่ทุกปีมีพยาบาลไทยและเอเชียหลายพันคนที่เดินเส้นทางนี้สำเร็จ เพราะสหรัฐขาดแคลนพยาบาลมากและต้องการนำเข้าจากต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง
ช่องว่างเงินเดือน 5–10 เท่าฟังดูใหญ่ล่อตาล่อใจมาก แต่มีตัวแปรสำคัญที่ต้องนึกถึงด้วยคือ ค่าครองชีพ ที่แตกต่างกันเยอะมาก
ค่าเช่าห้องในนิวยอร์กหรือแคลิฟอร์เนียเริ่มต้นที่ 50,000–100,000 บาทต่อเดือน ค่าประกันสุขภาพเอกชนอีกหลายหมื่น ค่าเดินทาง ค่าอาหาร ค่าภาษีเงินได้ที่สูงกว่าไทยมาก รวมแล้วเงินที่เหลือใช้จริง ต่างกันน้อยกว่าที่ตัวเลขก่อนหัก นักวิชาการประมาณว่าเมื่อปรับ PPP (Purchasing Power Parity) แล้ว ช่องว่างที่แท้จริงจะเหลืออยู่ราว 2–3 เท่า ไม่ใช่ 10 เท่าตามตัวเลขดิบ
ติดตาม The Thaiger บน Google News:
ข่าวล่าสุด
