ไม่ไปเลือกตั้ง อบต. 2569 โดนตัดสิทธิอะไรบ้าง? เช็กเงื่อนไขแจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้งยังไง

วันอาทิตย์ที่ 11 มกราคม 2569 (08.00–17.00 น.) เป็นวันเลือกตั้ง นายก อบต. และ ส.อบต. หลายคนถามว่า ไม่ไปได้ไหม คำตอบคือ ไม่ไปได้ แต่ถ้าคุณ มีสิทธิเลือกตั้งแล้วไม่ไป และ ไม่แจ้งเหตุที่ไม่อาจไปใช้สิทธิ ภายในเวลาที่กำหนด กฎหมายกำหนดชัดว่าอาจถูก จำกัดสิทธิทางการเมือง 2 ปีนับจากวันเลือกตั้ง ซึ่งหนักกว่าเสียเวลาไปใช้สิทธิแป๊บเดียว

ใครต้องไปเลือกตั้ง อบต. 2569

ประเด็นแรกที่ควรเช็กให้ชัดคือเราอยู่ในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง อบต. จริงหรือไม่ เพราะสิทธิไม่ได้วัดจากที่อยู่จริง แต่วัดจากข้อมูลตามทะเบียน โดยหลัก ๆ ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง อบต. ต้อง มีสัญชาติไทย (กรณีได้สัญชาติไทยโดยการแปลงสัญชาติ ต้องได้มาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี) มีอายุ ไม่ต่ำกว่า 18 ปี ในวันเลือกตั้ง และมีชื่ออยู่ใน ทะเบียนบ้านในเขต อบต. นั้นต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 1 ปี นับถึงวันเลือกตั้ง

อีกจุดที่คนพลาดบ่อยคือเรื่องพื้นที่ ถ้าทะเบียนบ้านของเราอยู่ในเขต เทศบาล เราจะไปอยู่ในชุดเลือกตั้งของเทศบาล (จัดคนละรอบ) จึงอาจ ไม่ได้อยู่ในบัญชีเลือกตั้ง อบต. ต่อให้ใช้ชีวิตอยู่แถวนั้นจริงก็ไม่ช่วย ถ้าข้อมูลทะเบียนไม่เข้าเงื่อนไข

หากไม่ไปเลือกตั้งและไม่แจ้งเหตุภายในกำหนด เสียสิทธิอะไรบ้าง?

หากไม่ไปเลือกตั้งและไม่แจ้งเหตุภายในกำหนดจะถูกจำกัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 2 ปี โดยหัวข้อที่กระทบหนักคือ สิทธิในการ สมัครรับเลือกตั้ง ทั้งระดับชาติและท้องถิ่น รวมถึงสิทธิในการ สมัครเป็นกำนัน–ผู้ใหญ่บ้าน และข้อจำกัดที่เกี่ยวข้องกับการไปดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือบางตำแหน่งในโครงสร้างท้องถิ่น

นอกจากนี้ยังกระทบสิทธิการมีส่วนร่วมบางอย่างในระดับท้องถิ่น เช่นการเข้าชื่อในกระบวนการตามกฎหมายบางประเภท

ถ้าติดธุระจริง ๆ ทางออกคือ แจ้งเหตุที่ไม่อาจไปใช้สิทธิ เพื่อรักษาสิทธิของตัวเองไว้ กรอบเวลาที่ใช้กับการเลือกตั้งรอบนี้คือ แจ้งได้ล่วงหน้า 7 วันก่อนวันเลือกตั้ง หรือ ภายใน 7 วันหลังวันเลือกตั้ง สำหรับรอบ 11 ม.ค. 2569 เท่ากับช่วง 4–10 ม.ค. 2569 และ 12–18 ม.ค. 2569 ตามลำดับ ช่องทางที่ใช้กันทั่วไปมีทั้งการ ยื่นที่อำเภอตามทะเบียนบ้าน (ยื่นเองหรือมอบหมาย) การ ส่งไปรษณีย์ลงทะเบียน และช่องทางดิจิทัลอย่าง แอป Smart Vote หรือระบบของหน่วยงานรัฐที่เปิดให้แจ้งได้

เหตุจำเป็น ที่อาจเข้าข่าย แจ้งไม่ไปเลือกตั้ง