เข้าใจ ไซออนิสต์ จากมุมมองอิสลาม เจาะลึกประวัติศาสตร์ข้อพิพาทดินแดนปาเลสไตน์

Thaigerเผยแพร่: 24 ก.พ. 2569 14:25 น.| อัปเดต: 24 ก.พ. 2569 14:25 น.

ทำความเข้าใจ ไซออนิสต์ จากมุมมองอิสลาม เจาะลึกประวัติศาสตร์ข้อพิพาทดินแดนปาเลสไตน์ เพื่อให้ผู้เริ่มต้นรู้รากฐานปัญหาอย่างกระจ่างชัด

หมายเหตุ: บทความนี้อาจเสนอเนื้อหาที่ไม่เป็นกลาง โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน

ลัทธิไซออนิสต์คือแนวคิดชาตินิยมทางการเมือง เกิดขึ้นในทวีปยุโรปช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ธีโอดอร์ เฮิร์ซล นักหนังสือพิมพ์ชาวยิวเป็นผู้ริเริ่มแนวคิดนี้ เป้าหมายหลักของอการรวบรวมชาวยิวพลัดถิ่นทั่วโลกให้เดินทางกลับไปสร้างรัฐชาติของตนเองในดินแดนปาเลสไตน์ อันเนื่องมาจากความเกลียดชังชาวยิวในสังคมยุโรปยุคนั้น ชาวยิวจำนวนมากต้องเผชิญการกดขี่ข่มเหง เขาจึงมองว่าชาวยิวจำเป็นต้องมีแผ่นดินของตนเองเพื่อรับประกันความปลอดภัย

หลายคนมักสับสนระหว่างศาสนายูดายกับลัทธิไซออนิสต์ มุมมองของศาสนาอิสลามแยกแยะสองสิ่งนี้ออกจากกันอย่างเด็ดขาด ศาสนาอิสลามเคารพศาสนายูดายในฐานะศาสนาแห่งคัมภีร์ มุสลิมศรัทธาในนบีมูซาหรือโมเสส คัมภีร์เตารอตหรือโทราห์คือคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ที่พระเจ้าประทานลงมา ศาสนายูดายคือความเชื่อทางจิตวิญญาณ ลัทธิไซออนิสต์คืออุดมการณ์ทางการเมืองทางโลกที่แสวงหาอำนาจรัฐ นักบวชชาวยิวกลุ่มหนึ่งก็ต่อต้านแนวคิดไซออนิสต์เช่นกัน พวกเขามองว่าการตั้งรัฐยิวด้วยกำลังทหารขัดต่อหลักคำสอนทางศาสนา

ดินแดนปาเลสไตน์ก่อนการเข้ามาของลัทธิไซออนิสต์เป็นพื้นที่ที่ชาวมุสลิม ชาวคริสต์ ชาวยิว อาศัยอยู่ร่วมกันอย่างสันติมาหลายศตวรรษ จักรวรรดิออตโตมันปกครองพื้นที่นี้ ชาวอาหรับปาเลสไตน์คือชนพื้นเมืองส่วนใหญ่ ชาวอาหรับปาเลสไตน์มีวิถีชีวิตผูกพันกับผืนดิน พ่อแม่ส่งต่อที่ดินเกษตรกรรมให้ลูกชายรับช่วงต่อ ชุมชนเมืองมีการค้าขายเจริญรุ่งเรือง เมืองท่าอย่างจาฟฟามีการส่งออกส้มไปทั่วยุโรป ประชาชนใช้ชีวิตอย่างสงบสุข ความขัดแย้งทางศาสนาแทบไม่ปรากฏ ทุกคนเคารพพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ของกันและกัน ปาเลสไตน์ไม่ใช่ดินแดนว่างเปล่าตามที่ผู้นำไซออนิสต์บางคนพยายามกล่าวอ้างเพื่อสร้างความชอบธรรมในการเข้าไปตั้งถิ่นฐาน

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง จักรวรรดิอังกฤษเข้ายึดครองปาเลสไตน์ รัฐบาลอังกฤษออกเอกสารสำคัญชื่อคำประกาศบัลโฟร์ในปี 1917 สนับสนุนการจัดตั้งดินแดนแห่งชาติสำหรับชาวยิวในปาเลสไตน์

รัฐบาลอังกฤษให้คำมั่นสัญญาที่ขัดแย้งกันเอง พวกเขาสัญญาจะมอบเอกราชให้ชาวอาหรับหากช่วยรบกับออตโตมัน ในเวลาเดียวกันพวกเขาก็ออกคำประกาศบัลโฟร์เพื่อเอาใจนายทุนชาวยิวในยุโรป นโยบายของอังกฤษเอื้อประโยชน์ให้ผู้อพยพชาวยิวอย่างชัดเจน รัฐบาลอาณานิคมออกกฎหมายให้ชาวยิวซื้อที่ดินได้ง่ายขึ้น

ชาวปาเลสไตน์เริ่มตระหนักถึงภัยคุกคาม พวกเขารวมตัวประท้วงนโยบายของอังกฤษ นำไปสู่การปะทะกันหลายครั้ง กองทหารอังกฤษปราบปรามการต่อต้านของชาวพื้นเมืองอย่างรุนแรง

ความขัดแย้งรุนแรงทวีคูณขึ้นจนถึงปี 1948 องค์การสหประชาชาติเสนอแผนแบ่งดินแดนปาเลสไตน์ออกเป็นรัฐอาหรับกับรัฐยิว ชาวปาเลสไตน์ปฏิเสธแผนนี้เพราะพวกเขามองว่ามันไม่เป็นธรรมต่อชนพื้นเมือง ผู้นำไซออนิสต์ใช้จังหวะที่อังกฤษถอนกำลังทหาร ประกาศก่อตั้งรัฐอิสราเอล สงครามระหว่างชาวอาหรับกับกองกำลังไซออนิสต์ปะทุขึ้น กองกำลังไซออนิสต์ที่มีอาวุธทันสมัยกว่าเข้ายึดครองพื้นที่ได้มากกว่าแผนของสหประชาชาติ

กองกำลังติดอาวุธไซออนิสต์ใช้ยุทธวิธีสร้างความหวาดกลัว พวกเขาบุกโจมตีหมู่บ้านชาวอาหรับหลายแห่ง พวกเขาขับไล่ชาวปาเลสไตน์ออกจากบ้านเรือนมากกว่าเจ็ดแสนคน ชาวปาเลสไตน์ต้องหอบหิ้วครอบครัวเดินเท้าฝ่าทะเลทราย ทิ้งทรัพย์สินที่อยู่อาศัยมาหลายชั่วอายุคน ผู้หญิงหลายคนสูญเสียครอบครัว

ผู้อพยพเหล่านี้ต้องไปอาศัยในค่ายผู้ลี้ภัยในประเทศเพื่อนบ้านอย่างเลบานอน จอร์แดน ซีเรีย รัฐอิสราเอลออกกฎหมายห้ามผู้ลี้ภัยเหล่านี้เดินทางกลับบ้านเกิด ชาวอาหรับเรียกเหตุการณ์ความสูญเสียครั้งใหญ่นี้ว่านักบา ความหมายคือความหายนะ

เข้าใจ ไซออนิสต์ จากมุมมองอิสลาม เจาะลึกประวัติศาสตร์ข้อพิพาทดินแดนปาเลสไตน์

มุสลิมทั่วโลกให้ความสำคัญกับข้อพิพาทนี้อย่างมาก นครเยรูซาเลมในดินแดนปาเลสไตน์เป็นที่ตั้งของมัสยิดอัลอักซอ มัสยิดแห่งนี้คือศาสนสถานศักดิ์สิทธิ์ลำดับที่สามของศาสนาอิสลาม ศาสดาของศาสนาอิสลามเคยใช้มัสยิดแห่งนี้เป็นทิศกิบลัตแรกในการหันหน้าไปเวลาละหมาดก่อนจะเปลี่ยนมาเป็นนครมักกะห์

การที่กองกำลังทหารของรัฐอิสราเอลเข้าควบคุมพื้นที่อัลอักซอ จำกัดสิทธิการทำศาสนกิจของชาวปาเลสไตน์ ถือเป็นการละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐาน การปกป้องมัสยิดอัลอักซอจึงเป็นหน้าที่ทางจิตวิญญาณของประชาชาติมุสลิม

แก่นแท้ของปัญหาปาเลสไตน์ไม่ใช่สงครามศาสนาระหว่างอิสลามกับยูดาย ข้อพิพาทนี้คือเรื่องของการล่าอาณานิคมยุคใหม่ การแย่งชิงทรัพยากร การละเมิดสิทธิมนุษยชน รัฐอิสราเอลขยายการตั้งถิ่นฐานชาวยิวในพื้นที่ของชาวปาเลสไตน์อย่างต่อเนื่อง รัฐบาลอิสราเอลสร้างกำแพงกั้น บังคับใช้กฎหมายที่จำกัดเสรีภาพของชาวอาหรับ นักวิชาการด้านสิทธิมนุษยชนหลายคนเปรียบเทียบระบบนี้กับระบอบแบ่งแยกสีผิว

ปัจจุบันชาวปาเลสไตน์ในเขตเวสต์แบงก์ต้องใช้ชีวิตภายใต้การควบคุมของทหาร ทหารอิสราเอลตั้งด่านตรวจนับร้อยแห่งบนถนนสายหลัก ชาวบ้านใช้เวลาหลายชั่วโมงเพื่อเดินทางไปทำงานหรือไปโรงพยาบาล รัฐบาลอิสราเอลยึดที่ดินเกษตรกรรมของชาวปาเลสไตน์เพื่อสร้างบ้านจัดสรรให้ชาวยิวเข้าไปอยู่ ชาวปาเลสไตน์ในฉนวนกาซาต้องเผชิญการปิดล้อมอย่างเด็ดขาด พวกเขาขาดแคลนอาหาร ยารักษาโรค ไฟฟ้า น้ำสะอาด การปิดล้อมนี้ทำให้เศรษฐกิจพังทลาย

การแก้ปัญหาความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมานานกว่าศตวรรษนี้ต้องเริ่มต้นจากการทำความเข้าใจความจริงทางประวัติศาสตร์ ขบวนการไซออนิสต์เปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร แย่งชิงแผ่นดินของชนพื้นเมืองเดิม สันติภาพที่แท้จริงจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อทุกฝ่ายยอมรับสิทธิอันชอบธรรมของชาวปาเลสไตน์ การคืนสิทธิในการกลับสู่มาตุภูมิ

การยุติการยึดครอง การมอบความยุติธรรมให้แก่ผู้สูญเสีย คือกุญแจสำคัญในการยุติข้อพิพาทนี้ การเรียนรู้ประวัติศาสตร์อย่างไม่มีอคติจะช่วยให้คนนอกศาสนาเข้าใจบริบทของปัญหาทั้งหมด ชาวปาเลสไตน์จึงยังคงยืนหยัดต่อสู้เพื่อทวงคืนแผ่นดินเกิดของตนเองจนถึงทุกวันนี้