ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์ พ.ร.บ.รับราชการทหาร มาตรา 27 และ 45 ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ ส่งผลให้คดีอารยะขัดขืนไม่เข้าเกณฑ์ทหารเดินหน้าต่อที่ศาลแขวงสมุทรปราการ
ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2569 วินิจฉัยว่า พ.ร.บ.รับราชการทหาร พ.ศ. 2497 มาตรา 27 และมาตรา 45 ไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 วรรคหนึ่ง และมาตรา 31 คำวินิจฉัยนี้สืบเนื่องมาจากคำร้องของนายเนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล นักกิจกรรมทางการเมือง ที่ตั้งข้อสงสัยในประเด็นดังกล่าว
คดีนี้เริ่มต้นเมื่อศาลแขวงสมุทรปราการส่งคำโต้แย้งของเนติวิทย์ ซึ่งตกเป็นจำเลยในคดีหมายเลขดำ อ.3118/2568 หลังถูกดำเนินคดีข้อหาหลีกเลี่ยงการเกณฑ์ทหารตาม พ.ร.บ.รับราชการทหาร พ.ศ. 2497 มาตรา 45 เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 5 เมษายน 2567 ที่สถานที่ตรวจเลือกทหารกองเกินเข้ากองประจำการ เทศบาลบางปู จ.สมุทรปราการ เนติวิทย์เดินทางไปอ่านแถลงการณ์แสดงอารยะขัดขืน และปฏิเสธการเข้าร่วมการบังคับเกณฑ์ทหาร โดยให้เหตุผลว่าระบบดังกล่าวขัดกับหลักสิทธิมนุษยชนและความเสมอภาคของพลเมือง
หลังจากศาลแขวงสมุทรปราการสืบพยานเสร็จสิ้นเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2568 เนติวิทย์ได้ยื่นคำร้องขอให้ส่งประเด็นให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่ามาตรา 27 และมาตรา 45 ซึ่งเกี่ยวกับการเรียกชายไทยเข้ารับการตรวจเลือกและบทลงโทษกรณีไม่เข้ารับการตรวจเลือก ขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่
คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในครั้งนี้ตอบเพียงคำถามที่ว่ากฎหมายเกณฑ์ทหารขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่ โดยไม่ได้ตัดสินให้นายเนติวิทย์ต้องรับโทษจำคุกทันที เมื่อศาลชี้ว่ากฎหมายไม่ขัดรัฐธรรมนูญ กระบวนการพิจารณาคดีอาญาของนายเนติวิทย์จึงต้องดำเนินต่อไปที่ศาลแขวงสมุทรปราการ
ประเด็นที่ทำให้นายเนติวิทย์ส่อแววต้องรับโทษจำคุกมาจากมาตรา 45 ที่ระบุว่า ผู้หลีกเลี่ยงหรือขัดขืนไม่มาให้คณะกรรมการตรวจเลือกทำการตรวจเลือก หรือมาแต่ไม่เข้ารับการตรวจเลือก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี
คดีนี้ไม่ได้ส่งผลกระทบเพียงแค่นายเนติวิทย์ แต่ยังสะท้อนให้เห็นถึงการตั้งคำถามต่อระบบเกณฑ์ทหารในประเด็นสิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาค อย่างไรก็ตาม คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญถือเป็นบรรทัดฐานว่ากฎหมายเกณฑ์ทหารในปัจจุบันยังคงสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ
ล่าสุด เมื่อวันที่ 12 พ.ค. 69 เนติวิทย์ ได้โพสต์แสดงความคิดเห็น หลังมติศาลรัฐธรรมนูญออกมา ว่า “สำหรับผม มติศาลรัฐธรรมนูญที่ออกมาไม่ได้ผิดคาดสักเท่าไหร่ ในเมื่อเหตุปัจจัยในปัจจุบันเป็นแบบนี้ ผลออกมาแบบนี้ก็ธรรมดา โดยส่วนตัว ผมได้ทำหน้าที่คือการต่อสู้ในทางความเชื่อของตนโดยไม่บิดพริ้วตลอด 12 ปี ความสุขความพอใจในการยืนหยัดสิ่งที่ตนเชื่อมีคุณค่ามากกว่าความผิดหวังที่เกิดขึ้นในวันนี้ ชีวิตผมมีความหมาย และความหมายของผมก็เพื่อเด็กๆในอนาคตที่จะมีเสรีภาพและสันติภาพในชีวิต
ผมอยากเชิญชวนทุกคนครับว่า ถ้าหากเห็นปัญหาอะไรที่ตนไม่พอใจ ขัดข้องใจ อย่างเรื่องเกณฑ์ทหาร คนส่วนใหญ่ก็คงจะเห็นในทางเดียวกันนี้ ก็ขอให้ใช้สติปัญญาคิดว่าจะแก้ไขอะไรมันได้ไหม มากกว่าการบ่นหรือเอาตัวรอดเชิงปัจเจก คนจำนวนมากต้องทุกข์กับสิ่งนี้ และเราก็มีพันธะในฐานะมนุษย์ที่จะใช้สติปัญญาช่วยเหลือกัน คิดหาทางออกให้ได้ ช่วยเหลือสังคมของเราให้น่าอยู่มากขึ้น ผมคิดว่าการต่อสู้ของผมมันเป็นแนวทางที่เป็นไปได้ แค่การทดลองนี้อาจจะยังไม่สำเร็จดีเท่านั้นเอง อย่างไรก็ดี ถ้าเราดูการต่อสู้ยกเลิกเกณฑ์ทหารในหลายๆที่ เขาก็สู้กันเป็นสิบกว่าปี และหลายๆคนก็เสียสละมากกว่าผมเสียอีก
ดังนั้น แม้ผมทำไม่สำเร็จ ก็ไม่ใช่เรื่องให้ท้อหรือเศร้าอะไร แต่ขอให้คิดว่าเราจะทำให้ดีกว่านี้ได้อย่างไร เราได้บทเรียนอะไรบ้าง เราจะทำให้ดีกว่าที่ผมทำได้ยังไง มีประสิทธิผลมากกว่านี้ได้อย่างไร ถ้าเราช่วยกันจริงๆ การเปลี่ยนแปลงก็จะเกิดขึ้นได้ ก็ยอมเหนื่อยกันให้มากขึ้นหน่อย คิดสร้างสรรค์ให้มากๆ การเปลี่ยนแปลงก็เกิดขึ้นได้ครับ”
อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง
- ศิษย์เก่า ภาควิชาการปกครอง รัฐศาสตร์ จุฬาฯ โพสต์ยินดี “เนติวิทย์” คว้าสุพรรณหงส์ ครั้งที่ 32
- ไม่เสมอภาค ‘เนติวิทย์’ อารยะขัดขืน ไม่เกณฑ์ทหาร ไม่ผ่อนผัน ยอมถูกจับ
ติดตาม The Thaiger บน Google News:
ข่าวล่าสุด
