9arm แฉยับ เบื้องหลังแอปพลิเคชั่น SSO+ ประกันสังคม 850 ล้านบาทล่ม ใช้งานไม่ได้จริง พบปัญหาบริหารจัดการผิดพลาด ข้อมูลผู้ประกันตนคลาดเคลื่อน จ่ายค่าดูแลระบบเก่าซ้ำซ้อนปีละ 250 ล้านบาท โครงสร้างอำนาจขัดขวางการตรวจสอบ
คนทำงานทั้งประเทศตั้งคำถามประสิทธิภาพของการบริหารประกันสังคม เมื่อระบบไอทีใหม่ของสำนักงานประกันสังคม (สปส.) มูลค่ากว่า 850 ล้านบาท ที่เปิดใช้งานเมื่อต้นปี 2569 เกิดปัญหาระบบล่ม ไม่สามารถใช้งานได้จริง
ล่าสุด “9arm” ดร.ธนานนท์ ปฏิญญาศักดิกุล อินฟลูเอนเซอร์สายเทคโนโลยีชื่อดัง ได้รับเชิญจาก “บอร์ดประกันสังคมก้าวหน้า” ให้เข้าไปตรวจสอบระบบหลังบ้าน จนเจอสิ่งที่พบกลับไม่ใช่แค่ความผิดพลาดทางเทคนิค แต่คือ หายนะของการบริหารจัดการ ที่กัดกินเงินสมทบของผู้ประกันตนมาอย่างยาวนาน
นี่คือสรุปเจาะลึกทุกประเด็นจากปากคำของผู้เชี่ยวชาญ ที่จะทำให้คุณเข้าใจว่า เงินของคุณหายไปไหน และทำไมระบบถึงพังไม่
จาก Mainframe สู่ Web App ฝันร้ายราคา 850 ล้าน
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน 9arm เล่าว่า ระบบเดิมของประกันสังคมใช้เทคโนโลยีเก่าแก่ยุคบุกเบิกที่เรียกว่า Mainframe (เขียนด้วยภาษา COBOL) ซึ่งใช้มานานกว่า 30 ปี ระบบนี้มีข้อจำกัดคือเป็น Text-based database (ฐานข้อมูลแบบตัวอักษร) และไม่ Real-time หมายความว่า หากมีการยื่นเรื่องวันนี้ ระบบจะรวบรวมข้อมูลไปประมวลผลตอนกลางคืน จะรู้ผลในวันรุ่งขึ้น ซึ่งล้าสมัย ดูแลรักษายาก
โครงการ “เว็บแอปพลิเคชัน 850 ล้านบาท” จึงเกิดขึ้นเพื่อเปลี่ยนผ่านสู่ระบบใหม่ (Web App) ที่ใช้ฐานข้อมูลแบบ Relational Database ซึ่งทันสมัยและรวดเร็วกว่า โดยเริ่มสัญญาจ้างตั้งแต่ปี 2564 และควรจะเสร็จสิ้นในปี 2566 แต่ความเป็นจริงคือ โครงการล่าช้ามานานกว่า 2 ปี เพิ่งจะมาเปิดใช้งานจริง (Go Live) เมื่อวันที่ 5 มกราคม 2569 และผลลัพธ์คือ… “ล่มตั้งแต่วันแรก”
ทำไมระบบถึงล่ม? ความประมาทที่นักไอทีต้องกุมขมับ
9arm ได้เข้าไปซักไซ้ไล่เลียงจนพบสาเหตุที่ระบบล่ม ซึ่งฟังดูแล้วไม่น่าเชื่อว่าจะเกิดขึ้นกับโปรเจกต์ระดับชาติ
1. คอขวดที่ API Gateway
ระบบใหม่ 850 ล้านบาท ถูกสร้างขึ้นมาดีในระดับหนึ่ง แต่เมื่อนำมาใช้งานจริง กลับต้องเชื่อมต่อผ่าน “ประตูหน้าด่าน” (API Gateway) ตัวเก่า ซึ่งเป็นของเดิมที่ประกันสังคมมีอยู่และ “ไม่ได้ซื้อประกัน (MA) ไว้” เมื่อคนแห่เข้ามาใช้งาน ประตูด่านนี้รับไม่ไหวจนระบบน็อคไป
2. ไร้การทดสอบ (No Load Test)
สิ่งที่น่าตกใจที่สุดคือ ไม่มีการทดสอบระบบแบบ End-to-End หรือ Load Test ในสภาพแวดล้อมจริงก่อนเปิดใช้งาน ทีมงานยอมรับว่าทดสอบระบบใหม่แล้ว แต่ไม่ได้ทดสอบตอนเชื่อมกับประตูเก่า เหมือนสร้างรถสปอร์ตเครื่องแรง แต่เอาไปวิ่งบนถนนลูกรังโดยไม่ลองขับ ผลคือพังยับเยิน
3. แก้ปัญหาแบบตามมีตามเกิด
เมื่อ Gateway ล่ม เนื่องจากไม่ได้จ้างคนดูแลไว้ เจ้าหน้าที่ไอทีของประกันสังคม ซึ่งบางคนไม่ได้จบตรงสาย จึงต้องมานั่งงมโข่งแก้ค่า Config กันเองหน้างาน โดยที่บริษัทผู้รับเหมา ไม่ได้รับผิดชอบในส่วนนี้
วิกฤตข้อมูล ชื่อไม่ตรง-เงินไม่เข้า ทางแก้คือไม้บรรทัด
ปัญหาระบบล่มว่าหนักแล้ว ปัญหาข้อมูลผิด หนักหนาสาหัสกว่า เมื่อมีการย้ายฐานข้อมูลจากระบบเก่า (Text) มาสู่ระบบใหม่ (Relational DB) เกิดความผิดพลาดในการแปลงข้อมูล (Migration) ทำให้ผู้ประกันตนบางราย ล็อกอินเข้าไปแล้วพบว่าข้อมูลไม่ใช่ของตัวเอง หรือข้อมูลผิดเพี้ยน
วิธีการแก้ไขของประกันสังคมทำให้ผู้เชี่ยวชาญถึงกับอึ้ง เพราะเจ้าหน้าที่ต้องไปกู้ข้อมูล Backup จากเดือนสิงหาคม 2568 ซึ่งเก่าไปหลายเดือน มาเทียบดูด้วยตาเปล่า ทีละเคส
ในต่างจังหวัดที่ไม่มีโปรแกรมดูข้อมูลเก่า เจ้าหน้าที่ต้อง “ปริ้นท์ข้อมูลใส่กระดาษออกมาเป็นตั้งๆ แล้วเอาไม้บรรทัดทาบ” เพื่อไล่หาชื่อและข้อมูลที่ถูกต้องมาแก้ไขให้ผู้ประกันตน ในยุค 2026
ความผิดพลาดนี้เกิดจากการทำ Parallel Run (การทำงานคู่ขนาน) ล้มเหลว เพราะข้อมูลในระบบเก่ากับระบบใหม่ไม่เป็นปัจจุบันพร้อมกัน ทำให้ตรวจสอบความถูกต้องไม่ได้จริงๆ
พิรุธงบประมาณน่ากังขา ค่าปรับหายไปไหน? และเงินเดือนปริศนา
ในมิติของการบริหารงบประมาณ 9arm ได้ชี้ให้เห็นความผิดปกติที่น่าสงสัยหลายจุด ตามสัญญา หากงานล่าช้า จะต้องเสียค่าปรับวันละ 0.1% (ประมาณ 850,000 บาท/วัน) งานล่าช้าไปกว่า 700 วัน ค่าปรับควรจะสูงถึงเกือบ 600-700 ล้านบาท แต่มีการ “งดเว้นค่าปรับ” โดยอ้างเหตุผลต่างๆ เช่น โควิด หรือการตรวจรับงานล่าช้า จนเหลือค่าปรับจริงเพียงประมาณ 150 วัน
ระหว่างที่ระบบใหม่ล่าช้า 2 ปี ประกันสังคมต้องจ่ายค่าเช่า/ดูแลระบบ Mainframe ตัวเก่าต่อไป ปีละ 250 ล้านบาท รวม 2 ปีก็ 500 ล้านบาท ซึ่งเกือบเท่าราคาทำระบบใหม่
โครงสร้างเงินเดือนโครงการไอที
มีการเปิดเผยเอกสาร (TOR) ของโครงการอื่นในประกันสังคม พบอัตราจ้างบุคลากรที่สูงลิ่ว เช่น
-
-
Network Security Manager: 150,000 บาท/เดือน
-
Helpdesk Support (รับโทรศัพท์): 62,000 บาท/เดือน
-
คำถามคือ… จ้างแพงขนาดนี้ ทำไมระบบยังล่มและบริการยังมีปัญหา?
-
เกมการเมืองภายใน ความโปร่งใสถูกขัดขวางไม่ให้ตรวจสอบ
บรรยากาศในวันที่ 9arm และทีมบอร์ดประกันสังคมก้าวหน้า (ตัวแทนฝ่ายลูกจ้าง) เข้าไปตรวจสอบ เต็มไปด้วยความตึงเครียด มีเจ้าหน้าที่ระดับสูงและตำรวจเข้ามาควบคุมสถานการณ์ โดยอ้างเรื่องความไม่สงบ มีการอ้างกฎหมายและ พ.ร.บ. ข้อมูลข่าวสาร เพื่อไม่ให้เปิดเผยเอกสารบางอย่าง ทั้งที่ควรเป็นข้อมูลสาธารณะเพื่อความโปร่งใส
มีความพยายามสร้างกระแสว่า “บอร์ดก้าวหน้า” เป็นตัวการทำให้ระบบพังเพราะไม่อนุมัติงบ MA (ซ่อมบำรุง) แต่ความจริงคือ บอร์ดต้องการหยุดการตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ จ่าย 250 ล้านต่อปีให้ระบบเก่าซ้ำซาก และผลักดันให้ระบบใหม่ใช้งานได้จริงต่างหาก
เงินสมทบของผู้ประกันตน อนาคตของคุณ
ความล้มเหลวราคาแพงนี้สะท้อนให้เห็นว่า ปัญหาของประกันสังคมเป็นเรื่องของโครงสร้างการบริหาร ที่อุ้ยอ้าย ขาดวิสัยทัศน์ และอาจมีผลประโยชน์ทับซ้อน
เงินในกองทุนประกันสังคมที่มีมูลค่าระดับล้านล้านบาท มาจากน้ำพักน้ำแรงของพวกเราทุกคน ไม่ใช่ภาษีรัฐบาล แต่เรากลับได้ระบบที่ล้าหลัง ข้อมูลผิดพลาด และการบริการที่ใช้ไม้บรรทัดทาบกระดาษ
9arm ทิ้งท้ายไว้ว่า ทางออกเดียวที่จะรื้อโครงสร้างนี้ได้ คือการ “เลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม” ชุดใหม่ที่โปร่งใส เข้าไปเป็นปากเสียงและตรวจสอบการทำงานอย่างเข้มข้น เพื่อไม่ให้เงินสมทบ
ติดตาม The Thaiger บน Google News:
ข่าวล่าสุด
