ส.ส. เดโมแครตกว่า 50 คนเรียกร้องใช้บทบัญญัติที่ 25 ปลดทรัมป์พ้นตำแหน่งหลังขู่ล้างบางอิหร่าน
เดโมแครตกดดันใช้บทบัญญัติที่ 25 ปลดทรัมป์พ้นตำแหน่ง หลังขู่ล้างบางอิหร่าน
จากกรณี โดนัลด์ ทรัมป์ โพสต์ข้อความผ่านแพลตฟอร์มทรูธโซเชียลเมื่อช่วงเช้าวันอังคาร ขู่ว่าจะกวาดล้างอารยธรรมในอิหร่านให้สิ้นซาก ทรัมป์ยื่นคำขาดให้อิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซ หากอิหร่านไม่ปฏิบัติตาม สหรัฐฯ จะโจมตีโครงสร้างพื้นฐานอย่างสะพานรวมถึงโรงไฟฟ้าในคืนวันอังคาร
ทำให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคเดโมแครตมากกว่า 50 คน ออกมาเรียกร้องให้คณะรัฐมนตรีสหรัฐฯ ใช้บทบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่ 25 ให้ประกาศว่าทรัมป์ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ เพื่อปลดเขาออกจากตำแหน่งประธานาธิบดี เจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดี จะก้าวขึ้นมาทำหน้าที่แทน
ส.ส. หลายคนแสดงความไม่พอใจอย่างรุนแรง อิลฮาน โอมาร์ เรียกร้องให้ปลดทรัมป์ออกจากตำแหน่ง โร คานนา ระบุว่าการขู่ก่ออาชญากรรมสงครามเป็นการละเมิดรัฐธรรมนูญรวมถึงอนุสัญญาเจนีวา แนนซี เพโลซี อดีตประธานสภาผู้แทนราษฎร ชี้ว่าความไม่มั่นคงทางอารมณ์ของทรัมป์ชัดเจนรวมถึงอันตรายมากกว่าที่เคยเป็นมา
The 25th Amendment คืออะไร
บทบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐอเมริกาที่ 25 คือกฎหมายที่ว่าด้วย “การสืบทอดตำแหน่งประธานาธิบดี” และ “การจัดการในกรณีที่ผู้นำประเทศไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้”
พูดง่ายๆ คือ กฎหมายนี้ถูกเขียนขึ้นมาเพื่ออุดช่องโหว่และกำหนดกติกาให้ชัดเจนว่า หากเกิดเหตุไม่คาดฝันกับประธานาธิบดี (เช่น เสียชีวิต ลาออก ป่วยหนัก หรือสติสัมปชัญญะไม่สมบูรณ์) ประเทศจะเดินหน้าต่อไปอย่างไร ใครจะขึ้นมามีอำนาจแทน และมีขั้นตอนอย่างไรเพื่อไม่ให้เกิดสุญญากาศทางอำนาจ
เพื่อให้เข้าใจง่าย กฎหมายนี้แบ่งออกเป็น 4 มาตราหลักๆ ดังนี้
มาตรา 1 เมื่อประธานาธิบดีพ้นจากตำแหน่ง
หากประธานาธิบดีเสียชีวิต ลาออก หรือถูกถอดถอน รองประธานาธิบดีจะเลื่อนสถานะขึ้นมาเป็น “ประธานาธิบดี ” อย่างเต็มตัวทันที ไม่ใช่แค่การรักษาการ
มาตรา 2 เมื่อตำแหน่งรองประธานาธิบดีว่างลง
ในอดีต หากรองประธานาธิบดีเสียชีวิตหรือลาออก ตำแหน่งนี้จะว่างยาวไปจนกว่าจะมีการเลือกตั้งใหม่ แต่มาตรานี้กำหนดให้ ประธานาธิบดีสามารถเสนอชื่อ คนใหม่ขึ้นมาแทนได้ทันที แต่เงื่อนไขคือต้องได้รับการโหวตเห็นชอบด้วยเสียงข้างมากจากทั้งสองสภา (สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา)
มาตรา 3 การส่งมอบอำนาจชั่วคราวแบบสมัครใจ
หากประธานาธิบดีรู้ตัวว่าจะไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ชั่วคราว (เช่น ต้องเข้ารับการผ่าตัดและต้องวางยาสลบ) ประธานาธิบดีสามารถส่งจดหมายลายลักษณ์อักษรถึงประธานรัฐสภาเพื่อแจ้งขอส่งมอบอำนาจ
ระหว่างนั้น รองประธานาธิบดีจะขึ้นเป็น รักษาการประธานาธิบดี และเมื่อประธานาธิบดีคนเดิมฟื้นตัวหรือพร้อมทำงาน ก็แค่ส่งจดหมายอีกฉบับเพื่อขอดึงอำนาจทั้งหมดกลับคืนมา
มาตรา 4 การยึดอำนาจชั่วคราวเมื่อผู้นำ “ไม่พร้อมแต่ไม่ยอมลง”
มาตรานี้มักเป็นประเด็นทางการเมืองบ่อยที่สุด ใช้ในกรณีที่ประธานาธิบดีอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถทำงานได้ (เช่น ป่วยหนัก โคม่า หรือสติฟั่นเฟือน) แต่ไม่สามารถหรือไม่ยอม ส่งมอบอำนาจด้วยตัวเอง
รองประธานาธิบดี และ เสียงข้างมากของคณะรัฐมนตรี สามารถรวมหัวกันส่งจดหมายถึงรัฐสภา เพื่อประกาศว่าประธานาธิบดีไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ และรองประธานาธิบดีจะเสียบแทนในฐานะรักษาการทันที
หากประธานาธิบดีไม่ยอมและแย้งว่าฉันยังไหว เรื่องจะถูกส่งให้รัฐสภา สภาคองเกรส เป็นผู้ตัดสิน โดยรัฐสภาต้องใช้เสียงโหวตเห็นชอบถึง 2 ใน 3 ของทั้งสองสภา จึงจะปลดประธานาธิบดีออกจากการปฏิบัติหน้าที่เป็นการชั่วคราวได้สำเร็จ หากโหวตไม่ถึง ประธานาธิบดีก็จะได้อำนาจคืนตามเดิม
ทำไมกฎหมายบทบัญญัติที่ 25 ถึงสำคัญ?
กฎหมายนี้บังคับใช้ในปี 1967 หลังจากเหตุการณ์ลอบสังหารประธานาธิบดี จอห์น เอฟ. เคนเนดี (JFK) ซึ่งทำให้สหรัฐฯ ตระหนักว่า หากผู้นำถูกยิงแล้วไม่เสียชีวิตทันทีแต่กลายเป็นเจ้าชายนิทรา ประเทศจะตกอยู่ในความสับสนวุ่นวาย เพราะรัฐธรรมนูญฉบับดั้งเดิมไม่ได้เขียนไว้ชัดเจนว่าต้องทำอย่างไร The 25th Amendment จึงเปรียบเสมือน “แผนฉุกเฉิน” ที่รับประกันว่าทำเนียบขาวจะมีคนที่มีอำนาจตัดสินใจสั่งการอย่างถูกต้องตามกฎหมายอยู่เสมอ
ใช้ปลดทรัมป์ได้จริงไหม
การถอดถอนทรัมป์ด้วยวิธีนี้มีความเป็นไปได้ต่ำมาก กลไกต้องอาศัยเสียงสนับสนุนจากรองประธานาธิบดีพร้อมกับเสียงข้างมากในคณะรัฐมนตรี หากทรัมป์คัดค้าน รัฐสภาต้องใช้เสียงสนับสนุนถึง 2 ใน 3 ของทั้งสองสภาเพื่อถอดถอนเขาให้สำเร็จ เชลดอน ไวต์เฮาส์ วุฒิสมาชิกพรรคเดโมแครต ประเมินว่าเขี่ยทรัมป์พ้นตำแหน่งเกิดขึ้นได้ยากเนื่องจากสมาชิกรีพับลิกันในสภายังคงสนับสนุนทรัมป์อย่างเหนียวแน่น
นักการเมืองพรรครีพับลิกันส่วนใหญ่ยังคงนิ่งเฉยต่อคำขู่ของทรัมป์ บางคนออกมาวิจารณ์แกนนำฝั่งขวาจัดที่ร่วมเรียกร้องให้ใช้บทบัญญัติที่ 25 ขณะเดียวกัน สมาชิกเดโมแครตบางส่วนพุ่งเป้าไปที่เจ้าหน้าที่ระดับสูงคนอื่น ยาสซามิน อันซารี ส.ส. พรรคเดโมแครต เตรียมยื่นถอดถอน พีท เฮกเซธ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เธอให้เหตุผลว่าเขามีส่วนเกี่ยวข้องกับการก่ออาชญากรรมสงครามจากการทิ้งระเบิดใส่โรงเรียนสตรีในเมืองมีนาบ ประเทศอิหร่าน รวมถึงการพุ่งเป้าโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลเรือน
ติดตาม The Thaiger บน Google News:
ข่าวล่าสุด
