เกิดเหตุอาคารโดมถล่มในศูนย์ฝึกการไฟฟ้าบางพลี กู้ภัยป่อเต็กตึ๊งพร้อมหน่วยกู้ชีพไปถึงที่เกิดเหตุกลับถูกเจ้าหน้าที่สกัดห้ามเข้าพื้นที่ อ้างเป็นเขตหวงห้ามราชการและจะจัดการเอง สังคมรุมจี้ถามระเบียบสำคัญกว่าชีวิตคนหรือ
เกิดเป็นประเด็นวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในโลกออนไลน์วันนี้ (9 ก.พ.) เมื่อเพจเฟซบุ๊ก “Fire & Rescue Thailand” รายงานเหตุการณ์อาคารโดมถล่มภายในพื้นที่ของหน่วยงานรัฐวิสาหกิจแห่งหนึ่ง แต่กลับเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันเมื่อเจ้าหน้าที่กู้ภัยและหน่วยกู้ชีพที่เดินทางไปถึงเพื่อช่วยเหลือผู้บาดเจ็บ กลับถูกปฏิเสธไม่ให้เข้าพื้นที่ โดยอ้างเหตุผลเรื่องความเป็นเขตหวงห้ามของราชการ
สังคมตั้งคำถาม “ระเบียบ” หรือ “ชีวิตคน” อะไรสำคัญกว่า
เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นภายในศูนย์ฝึกอบรมและทดสอบทักษะการไฟฟ้านครหลวง (บางพลี) ซึ่งตั้งอยู่ในซอยการเคหะแห่งชาติบางพลี ตำบลบางเสาธง อำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ
โดยเบื้องต้นมีรายงานแจ้งเหตุเข้ามาว่าเกิดอาคารโดมถล่มและมีผู้ได้รับบาดเจ็บยังไม่ทราบจำนวนที่แน่ชัด ทำให้ศูนย์วิทยุประสานงานให้อาสาสมัครมูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง และเจ้าหน้าที่กู้ชีพบางพลี เร่งนำกำลังและอุปกรณ์เข้าสนับสนุนที่เกิดเหตุทันที
เมื่อทีมกู้ภัยและรถพยาบาลเดินทางไปถึงหน้าจุดเกิดเหตุ กลับต้องเผชิญกับสถานการณ์น่าสับสน เมื่อเจ้าหน้าที่ของสถานที่ดังกล่าวไม่อนุญาตให้หน่วยงานภายนอก ทั้งอาสากู้ภัยและรถกู้ชีพเข้าไปภายในพื้นที่เพื่อช่วยเหลือคนเจ็บ
ทางหน่วยงานเจ้าของพื้นที่แจ้งเหตุผลว่า จะดำเนินการช่วยเหลือและจัดการสถานการณ์เองทั้งหมด และไม่ต้องการการสนับสนุนจากหน่วยงานนอกพื้นที่ โดยอ้างสิทธิ์ว่าเป็นพื้นที่ของหน่วยงานราชการ (รัฐวิสาหกิจ) ซึ่งอยู่ในเขตรับผิดชอบของ สภ.บางเสาธง ทำให้ทีมกู้ภัยที่เตรียมพร้อมช่วยเหลือชีวิตคนต้องรอเก้ออยู่ด้านนอก
การปฏิเสธความช่วยเหลือจากทีมกู้ภัยมืออาชีพในสถานการณ์ฉุกเฉินที่มีชีวิตคนเป็นเดิมพัน สร้างความมึนงงและคำถามใหญ่ให้กับสังคมทันที หลายฝ่ายมองว่าในนาทีวิกฤต การช่วยชีวิตผู้บาดเจ็บควรเป็นสิ่งที่ต้องทำก่อนระเบียบปฏิบัติทางราชการหรือไม่
เจาะข้อกฎหมาย “เขตหวงห้าม” อ้างได้แค่ไหน? เมื่อกู้ภัยถูกสกัดหน้าด่าน ชีวิตคนเจ็บรอระเบียบได้จริงหรือ
จากกรณีดราม่า โดมถล่มบางพลี ที่ทีมกู้ภัยถูกห้ามเข้าพื้นที่ช่วยเหลือผู้บาดเจ็บ โดยเจ้าหน้าที่หน้างานอ้างว่าเป็น “เขตหวงห้ามของรัฐวิสาหกิจ” และจะดำเนินการเอง สร้างคำถามใหญ่ให้สังคมว่า คำว่าเขตหวงห้าม ศักดิ์สิทธิ์กว่าชีวิตคนเจ็บจริงหรือ?
เพื่อให้ความชัดเจนในประเด็นนี้ เราจึงกางข้อกฎหมายมาดูกันชัดๆ ว่าการ “ห้าม” ทำได้ในกรณีไหน และจุดไหนที่อาจเข้าข่าย “ขัดขวาง” จนมีความผิดตามกฎหมาย
1. อำนาจการปิดพื้นที่ มีจริง (เพื่อความปลอดภัย ไม่ใช่เพื่อปิดข่าว)
ในมุมของกฎหมาย การกันคนที่ไม่เกี่ยวข้องออกจากพื้นที่เกิดเหตุทำได้ และเป็นสิ่งที่ถูกต้องในสถานการณ์เสี่ยงภัย ตาม พ.ร.บ.ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550 ซึ่งให้อำนาจผู้อำนวยการ หรือเจ้าหน้าที่ผู้ควบคุมเหตุในการกำหนดมาตรการ
1.1 ห้ามเข้าพื้นที่เสี่ยง
หากประเมินแล้วว่าโครงสร้างอาคารยังไม่มั่นคง เสี่ยงถล่มซ้ำ หรือมีวัตถุอันตราย เจ้าหน้าที่สามารถประกาศห้ามบุคคลใดๆ (รวมถึงกู้ภัยที่ไม่มีอุปกรณ์ป้องกันเฉพาะทาง) เข้าไปในพื้นที่ได้
1.2 จัดระเบียบหน้างาน
เพื่อให้การทำงานของเครื่องจักรหนักหรือทีมกู้ภัยหลักไม่ติดขัด
2. แต่ “ชีวิตคนเจ็บ” รอไม่ได้ กฎหมายให้ความคุ้มครอง
แม้จะมีอำนาจปิดพื้นที่ แต่เจตนารมณ์ของกฎหมายคือ “การระงับภัยและช่วยเหลือผู้คน” ตาม พ.ร.บ.การแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551 ที่วางหลักให้ผู้ป่วยฉุกเฉินต้องได้รับการปฏิบัติการแพทย์อย่างทันท่วงที
ดังนั้น คำว่า “เขตหวงห้าม” ไม่ใช่สิ่งที่ใครจะใช้อ้างเพื่อลอยแพคนเจ็บได้ หากเจ้าของพื้นที่ปิดกั้นทีมกู้ภัยภายนอก “คุณต้องมีระบบช่วยเหลือฉุกเฉินของตัวเองทำงานอยู่จริงในทันที” หากปิดพื้นที่แล้วปล่อยคนเจ็บนอนรอโดยไม่มีการช่วยเหลือ อาจเข้าข่ายละเว้นการปฏิบัติหน้าที่หรือทำให้เกิดความสูญเสียโดยประมาท
3. เส้นบางๆ ระหว่าง “คุมพื้นที่” กับ “ขัดขวางเจ้าพนักงาน”
หากการห้ามเข้า ไม่ใช่เหตุผลด้านความปลอดภัย แต่เป็นเรื่องของระเบียบหยุมหยิม หรือการกลัวเสียหน้า จนไปขัดขวางการทำงานของเจ้าหน้าที่ (เช่น ตำรวจ, แพทย์ฉุกเฉิน หรือกู้ภัยที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ช่วยเจ้าพนักงาน) อาจเสี่ยงผิดกฎหมายอาญา
- มาตรา 138: ผู้ใดต่อสู้หรือขัดขวางเจ้าพนักงานในการปฏิบัติการตามหน้าที่ มีโทษจำคุกและปรับ
- มาตรา 374 (ความผิดลหุโทษ): ผู้ใดเห็นผู้อื่นตกอยู่ในภยันตรายแห่งชีวิต ซึ่งตนอาจช่วยได้โดยไม่ควรกลัวอันตรายแก่ตนเอง แต่ไม่ช่วยตามความจำเป็น (เช่น ไม่ช่วยเอง และยังไปขวางคนอื่นไม่ให้ช่วย) ก็มีความผิดตามกฎหมาย
เช็กลิสต์ ห้ามเพราะ “ปลอดภัย” หรือ “ห้ามมั่ว”?
ประชาชนและกู้ภัยหน้างาน สามารถประเมินสถานการณ์ได้จาก 3 ข้อนี้
-
ใครสั่ง? : มี “ผู้บัญชาการเหตุการณ์” (Incident Commander) ที่ชัดเจนตามกฎหมายหรือไม่
-
เสี่ยงจริงไหม? : มีเหตุผลรองรับ เช่น อาคารกำลังจะถล่มเพิ่ม มีไฟรั่ว หรือสารเคมีฟุ้งกระจายจริงหรือไม่
-
มีคนช่วยแทนหรือยัง? : ถ้าไล่กู้ภัยออกไป แล้วข้างในมีทีมแพทย์พร้อมอุปกรณ์กำลังช่วยอยู่ ถือว่าสมเหตุสมผล แต่ถ้าไล่ออกไปแล้วปล่อยพื้นที่ว่างเปล่าโดยมีคนเจ็บร้องขอความช่วยเหลือ ถือว่าผิดปกติ
อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง
- บาดเจ็บ 4 ราย อาคารโดมถล่ม เคหะการไฟฟ้าบางพลี สั่งปิดพื้นที่หวั่นถล่มซ้ำ
- อาคารโดมถล่ม เคหะการไฟฟ้าบางพลี ยังไม่ทราบจำนวนผู้ได้รับบาดเจ็บ
ขอขอบพระคุณข้อมูลและภาพจาก : FB/Fire & Rescue Thailand
ติดตาม The Thaiger บน Google News:
ข่าวล่าสุด
