เอกชนแฉตรงๆ 9 ใน 10 บริษัทโดนเรียกสินบน กรมควบคุมมลพิษอันดับ 1 ค่าเฉลี่ยครั้งละแสนกว่าบาท
ตัวเลขที่ออกมาครั้งนี้ไม่ใช่แค่น่ากังวล มันสะเทือนภาพลักษณ์การลงทุนไทยทั้งระบบ
คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ประกอบด้วยสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และสมาคมธนาคารไทย ร่วมกับคณะทำงาน Zero Corruption เปิดเผยผลสำรวจจากนักธุรกิจและตัวแทนภาคเอกชน 401 รายทั่วประเทศ ช่วงเดือนมีนาคม–เมษายน 2569 และตัวเลขที่ได้มานั้นตรงไปตรงมาอย่างน่าตกใจ
ใต้โต๊ะกลายเป็นเรื่องปกติ
89.1% ของภาคธุรกิจระบุว่าคอร์รัปชันเป็นอุปสรรคระดับปานกลางถึงมากที่สุด ต่อการทำธุรกิจ ขณะที่ 51.2% บอกว่าสถานการณ์แย่ลงเมื่อเทียบกับ 3 ปีก่อน และ 51% รู้สึกว่าการติดต่อราชการยุ่งยากขึ้น มีเพียง 3% เท่านั้นที่บอกว่าดีขึ้น
ที่น่าตกใจกว่านั้นคือประสบการณ์ตรง 60.9% ของผู้ที่เคยยื่นขออนุญาตจากรัฐ เจอการสื่อเป็นนัย หรือถูกร้องขอสิ่งตอบแทนโดยตรง 45.9% ยอมรับว่าเคยจ่ายจริง ไม่ว่าจะเป็นเงิน ของขวัญ หรือประโยชน์อื่น และ 37.3% ยืนยันว่าหากอยากได้สัญญาภาครัฐ ต้องจ่ายพิเศษอีก 11–15% ของมูลค่าสัญญา
รูปแบบที่นิยมที่สุดคือ เงินสด (46.6%) รองลงมาคือของขวัญและการเลี้ยงรับรอง (23.1%) และการบริจาคหรือสปอนเซอร์ (18.7%) ส่วนในกระบวนการประมูล 27.3% มีคนอ้างว่า “ช่วยให้ชนะได้” และอีก 27.3% ถูกชี้ให้ใช้ตัวกลางเฉพาะราย
สิ่งที่ทำให้รอบนี้ต่างจากเดิมคือ กกร. เปิดชื่อหน่วยงานตรงๆ เป็นครั้งแรก
10 อันดับมูลค่าสินบนเฉลี่ยต่อครั้งสูงสุด
1.กรมควบคุมมลพิษ: 102,160 บาท
2.กรมเจ้าท่า: 100,000 บาท
3.กรมสรรพสามิต: 94,667 บาท
4.กรมสรรพากร: 89,498 บาท
5.กระบวนการยุติธรรม (ยกเว้นศาล): 88,750 บาท
6.สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) / บริการสาธารณสุข: 74,643 บาท
7.กรมทางหลวง: 70,167 บาท
8.กรมโยธาธิการและผังเมือง: 70,000 บาท
9.กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช: 68,000 บาท
10.กรมป่าไม้: 67,500 บาท
ส่วน 10 อันดับที่เรียกสินบนบ่อยที่สุดต่อจำนวนการติดต่อ นำโดยตำรวจทางหลวง/จราจรด้วยอัตรา 100% คือทุกครั้งที่ติดต่อมีการเสนอสิ่งตอบแทน ตามด้วยกระบวนการยุติธรรม (94.4%) อบต. (91.7%) กรมเจ้าท่า (90%) และกรมทางหลวง (82%)
ไม่กล้าแจ้ง เพราะไม่เชื่อว่าจะเกิดอะไร
52.3% เอกชนไม่มีความเชื่อมั่นในช่องทาง Whistleblowing ของรัฐ และ 43.7% บอกตรงๆ ว่าไม่กล้าร้องเรียนเลย แม้จะพบเห็นการเรียกรับผลประโยชน์
สาเหตุที่ทำให้ยอมจ่ายมากที่สุดคือขั้นตอนที่ซับซ้อน (29.1%) กฎหมายที่เปิดช่องให้เจ้าหน้าที่ใช้ดุลพินิจมากเกินไป (25%) และการจ่ายเพื่อแก้ปัญหาจากการทำผิดระเบียบของตัวเอง (18.8%)
ผลสำรวจนี้สอดรับกับภาพในเวทีนานาชาติ ดัชนีการรับรู้การทุจริต (CPI) ประจำปี 2567 ของ Transparency International จัดให้ไทยได้คะแนน 34 จาก 100 คะแนน อยู่ที่อันดับ 107 จาก 180 ประเทศ ลดลงจาก 35 คะแนนในปีก่อนหน้า ในกลุ่มอาเซียน ไทยอยู่อันดับ 5 ตามหลังสิงคโปร์ มาเลเซีย เวียดนาม และอินโดนีเซีย
แม้ไทยจะมีกรอบกฎหมายและสถาบันด้านการต่อต้านทุจริตครบครัน แต่การทุจริตยังคงแพร่หลายในทุกระดับของสังคมไทย ตัวเลขจากผลสำรวจภาคเอกชนรอบนี้สะท้อนชัดว่า กฎหมายมีครบ แต่การบังคับใช้ยังห่างไกลจากความเป็นจริง
ล่าสุด กรมควบคุมมลพิษออกมาปฏิเสธ ยืนยันปฏิบัติงานโปร่งใสตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน พร้อมกำหนดจัดแถลงข่าวอย่างเป็นทางการในวันที่ 15 พฤษภาคมนี้ ที่อาคารกรมควบคุมมลพิษ
ติดตาม The Thaiger บน Google News:
ข่าวล่าสุด
