งานวิจัยชี้ คนยังมี “ความรู้สึกนึกคิด” แม้หัวใจหยุดเต้น ท้าทายนิยาม “ความตาย” จริงๆ คืออะไร

Aindravudhเผยแพร่: 16 ก.พ. 2569 21:17 น.| อัปเดต: 16 ก.พ. 2569 14:29 น.

งานวิจัยชี้ คนยังมี "ความรู้สึกนึกคิด" แม้หัวใจหยุดเต้น เสนอนิยาม "ความตาย" ใหม่

ช็อกวงการวิทยาศาสตร์! งานวิจัยชี้ “ความรู้สึกนึกคิด” อาจยังคงอยู่แม้หัวใจหยุดเต้น เสนอนิยาม “ความตาย” ใหม่

นักวิจัยชาวอเมริกัน เปิดเผยผลการทบทวนงานวิจัยเกี่ยวกับ “ประสบการณ์เฉียดตาย” พบหลักฐานที่ชี้ว่า “ความรู้สึกนึกคิด” ของมนุษย์อาจยังคงทำงานอยู่ชั่วขณะหนึ่ง แม้หัวใจจะหยุดเต้นและสมองหยุดสั่งการไปแล้วก็ตาม ซึ่งอาจนำไปสู่การเปลี่ยนนิยามของความตายว่าแท้จริงแล้วเป็น “กระบวนการที่ค่อยๆ เกิดขึ้น” มากกว่าจะเป็นเหตุการณ์ที่สิ้นสุดลงในทันที

แอนนา ฟาวเลอร์ นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยรัฐแอริโซนา ได้นำเสนอผลการศึกษาในงานประชุมประจำปีของสมาคมเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์อเมริกัน (AAAS) ที่เมืองฟีนิกซ์ รัฐแอริโซนาว่า ความตายซึ่งเคยถูกมองว่าเป็นจุดสิ้นสุดที่สมบูรณ์ แท้จริงแล้วอาจเป็น สภาวะที่ยืดหยุ่นและต่อรองได้

ฟาวเลอร์ได้รวบรวมหลักฐานจากงานวิจัยและกรณีศึกษาต่างๆ ที่น่าทึ่งประกอบการนำเสนอ ว่าผู้รอดชีวิตจากภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลันสูงถึง 20% ยังคงสามารถจดจำประสบการณ์และความรู้สึกในช่วงเวลาที่สมองไม่มีคลื่นไฟฟ้าตอบสนองแล้วได้

มีการบันทึกพบว่าคลื่นสมองของมนุษย์และสัตว์ในขณะที่กำลังจะเสียชีวิต มีการพุ่งทะยานขึ้นสูงกว่าระดับมาตรฐานในตอนที่ยังมีสติอยู่เสียอีก บางการศึกษาพบว่าเซลล์ประสาทยังคงมีการส่งสัญญาณต่อเนื่องไปอีกถึง 90 นาที หลังจากที่แพทย์ประกาศการเสียชีวิตอย่างเป็นทางการไปแล้ว

การทดลองในหมูของมหาวิทยาลัยเยล นักวิจัยสามารถฟื้นฟูการทำงานบางส่วนของสมองหมูที่ถูกตัดหัวไปแล้วหลายชั่วโมงได้สำเร็จ

งานวิจัยชี้ คนยังมี "ความรู้สึกนึกคิด" แม้หัวใจหยุดเต้น เสนอนิยาม "ความตาย" ใหม่

งานวิจัยในวารสาร Journal of Cardiothoracic Surgery ระบุว่า ผู้ป่วย 3 จาก 36 รายที่ถูกทำให้หัวใจหยุดเต้นและลดอุณหภูมิร่างกายเพื่อรอการผ่าตัด สามารถจดจำเหตุการณ์รอบตัวและมีประสบการณ์ที่สอดคล้องกับความตายได้ นอกจากนี้ยังมีรายงานเรื่องการรับรู้ของผู้ป่วยในขณะที่กำลังถูกปั๊มหัวใจ (CPR) อีกด้วย

ผลการค้นพบนี้ชี้ให้เห็นว่า ระบบการทำงานทางชีววิทยาและประสาทวิทยาไม่ได้หยุดลงอย่างกะทันหัน ซึ่งฟาวเลอร์เสนอว่าควรมีการให้นิยามความตายใหม่ว่าเป็นกระบวนการที่ค่อยเป็นค่อยไป และถูกแทรกแซงได้

การศึกษานี้ไม่ได้มีแค่ผลในเชิงทฤษฎี แต่อาจส่งผลกระทบครั้งใหญ่ต่อแนวปฏิบัติทางการแพทย์ โดยเฉพาะในประเด็นละเอียดอ่อนอย่าง การตัดสินใจว่าควรเก็บเกี่ยวอวัยวะเพื่อนำไปปลูกถ่ายเมื่อใด และ ควรใช้ระยะเวลาในการกู้ชีพ (CPR) ยาวนานแค่ไหนจึงจะเหมาะสมที่สุด

ฟาวเลอร์และเพื่อนร่วมงานได้ทิ้งท้ายในรายงานไว้อย่างน่าสนใจว่า “ความรู้สึกนึกคิดอาจไม่ได้สูญสลายไปในวินาทีที่สมองดับลง และเซลล์ก็อาจไม่ได้ตายลงในวินาทีที่หัวใจหยุดเต้น ความตายที่เคยเชื่อว่าเป็นเส้นขอบเขตสุดท้าย แท้จริงแล้วเป็นเหมือนภูมิทัศน์ที่กำลังเปลี่ยนแปลง ซึ่งความรู้สึกนึกคิด ชีววิทยา และความหมายของชีวิต ยังคงดำรงอยู่ยาวนานกว่าที่เราเคยจินตนาการไว้”