ผู้ชายผู้หญิงไลฟ์สไตล์

ประวัติ ‘ประเพณีสารทเดือนสิบ 2565’ ชวนรู้จัก ‘วันชิงเปรต’ ของภาคใต้

เปิดประวัติ ประเพณีสารทเดือนสิบ 2565 ชวนรู้จัก วันชิงเปรต ของภาคใต้ประจำปี 2565 จัดขึ้นวันไหน มีจุดประสงค์อย่างไร

ขอพาทุกท่านไปรู้จักกับ ประเพณีสารทเดือนสิบ หรือ วันชิงเปรต งานบุญสำคัญของพี่น้องชาวใต้ โดยในปี 2565 นี้ จัดขึ้นในวันที่ 25 กันยายน ตามความเชื่อทางพุทธศาสนา วันสารทเดือนสิบ เป็นวันที่ดวงวิญญาณของผู้ล่วงลับจะกลับมายังโลกมนุษย์อีกครั้ง ลูกหลานจึงจัดงานบุญ เพื่ออุทิศส่วนกุศลแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อผู้ล่วงลับ

เปิดประวัติ ประเพณีสารทเดือนสิบ งานบุญวันชิงเปรต

ประเพณีสารทเดือนสิบ หรือ ประเพณีชิงเปรต เป็นงานบุญประเพณีของชาวภาคใต้ ซึ่งพุทธศาสนิกชนเชื่อกันว่า บรรพบุรุษและญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว ถ้าเป็นผู้ที่ทำบาปไว้มากจะตกนรกกลายเป็นเปรตทนทุกข์ทรมาน ต้องอาศัยผลบุญที่ลูกหลานอุทิศส่วนบุญกุศลให้

ประเพณีสารทเดือนสิบ

เมื่อถึงวันแรม 1 ค่ำ เดือน 10 ยมบาลจะปลดปล่อย เปรต ทั้งหลาย กลับไปโลกมนุษย์ เพื่อรับส่วนบุญจากลูก หลาน ญาติ พี่น้อง ดังนั้นคนที่ยังมีชีวิตอยู่จึงควรนำอาหารไปทำบุญที่วัด เพื่ออุทิศส่วนบุญกุศลให้แก่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว เพื่อแสดงความกตัญญู

วันสารท ยังเป็นช่วงที่โลกออกห่างดวงอาทิตย์มากที่สุด หากนับจากวันสงกรานต์ ถึงวันสารทจะเป็นเวลาประมาณหกเดือนพอดี หากจะนับช่วงเวลาทางจันทรคติคือแรม 15 ค่ำซึ่งเป็นเดือนดับและเป็นเวลาที่โลกมืดมิดที่สุด

ความเชื่อของคนโบราณ จึงถือว่าเป็นเวลาที่วิญญาณกลับจากโลกแห่งความตาย ญาติพี่น้องจึงควรทำบุญเพื่อแผ่ส่วนกุศลไปให้ เมื่อผู้ล่วงลับได้รับส่วนบุญคนเป็นก็จะได้รับพร แต่ถ้าไม่มีใครทำบุญไปให้ก็จะเสียใจบางทีอาจโกรธและสาปแช่ง

วันสารทเดือนสิบ หรือ วันชิงเปรต จึงถือเป็นวันรวมญาติ วันไหว้บรรพบุรุษของชาวไทยนั่นเอง

ประเพณีสารทเดือนสิบ

จุดประสงค์ของประเพณีสารทเดือนสิบ

มีจุดประสงค์เพื่อบำรุงศาสนาด้วยการอุทิศถวายอาหาร พืชผลแรกได้ตามฤดูกาล แด่พระสงฆ์และอุทิศส่วนกุศลแก่บิดามารดาปู่ย่าตายายที่ล่วงลับไปแล้ว และเพื่อแสดงความยินดีที่ได้รับผลผลิตจากการเพาะปลูกในแต่รอบปี เสริมสิริมงคลแก่เรือกสวนไร่นา

สารทเดือนสิบตรงกับวันไหน ระยะเวลาการงานชิงเปรต

ประเพณีสารทเดือนสิบ ประจำปี 2565 ตรงกับ วันอาทิตย์ที่ 25 กันยายน และการชิงเปรตจะมีระยะเวลาในการจัด ดังนี้

  • ครั้งแรก วันแรม 1 ค่ำ เดือน 10 เรียกว่า วันรับเปรต
  • ครั้งที่สอง วันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 เรียกว่า วันส่งเปรต

ตามความเชื่อที่ว่าพญายมจะปล่อยดวงวิญญาณของบุคคลที่ล่วงลับไปแล้วมาพบลูกหลานในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 10 และต้องกลับไปเมืองนรกอีกครั้งในวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10

ประเพณีสารทเดือนสิบ

การปฏิบัติพิธีประเพณีสารทเดือนสิบ และการชิงเปรต

ก่อนถึงวันสารทเดือนสิบ 1 วัน ชาวบ้านจะทำขนมที่เรียกว่า กระยาสารท และขนมอื่น ๆ แล้วแต่ความเชื่อและความนิยมของแต่ละท้องถิ่นขึ้น แล้วจัดเตรียมขนมและอาหารต่าง ๆ นั้นไปทำบุญตักบาตร ถือศีล ฟังธรรม และรักษาอุโบสถศีลร่วมกัน

สารทเดือนสิบ

บางท้องถิ่นมีการจัดทำขนมสำหรับบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ แม่พระโพสพ ผีไร่ผีนา เมื่อถวายพระสงฆ์เสร็จแล้วก็จะนำไปบูชาตามไร่นา โดยวางตามกิ่งไม้ตามต้นไม้ หรือที่ที่จัดไว้โดยเฉพาะ การปฏิบัติพิธีกรรมการทำบุญสารทเดือนสิบ มี 3 ขั้นตอน ได้แก่

1.การจัดหมฺรับและยกหมฺรับ

เริ่มขึ้นในวันก่อนวันงาน ในวันแรม 13 ค่ำ เรียกกันว่า วันจ่าย เพื่อจับจ่ายซื้ออาหารแห้ง พืชผักที่เก็บไว้ได้นาน ไปจนถึงข้าวของเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน และขนมที่เป็นสัญลักษณ์ของสารทเดือนสิบ โดยจัดเตรียมไว้สำหรับใส่หมฺรับ และสำหรับนำไปมอบให้ผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือ

ขนม 5 อย่างที่ขาดไม่ได้ในประเพณีสารทเดือนสิบ ประกอบด้วย

  • ขนมพอง เป็นสัญลักษณ์แทน เรือ แพ ที่บรรพบุรุษใช้ข้ามมาจากโลกหลังความตาย
  • ขนมลา สัญลักษณ์แทนความหมายของ แพรพรรณ เครื่องนุ่งห่ม
  • ขนมบ้า สัญลักษณ์แทนความหมายของ ลูกสะบ้า สำหรับใช้เล่นต้อนรับวันสงกรานต์
  • ขนมดีซำ สัญลักษณ์แทนความหมายของ เงิน เบี้ย สำหรับใช้สอย
  • ขนมกง หรือ ขนมไข่ปลา สัญลักษณ์แทนความหมายของ เครื่องประดับ

ประเพณีสารทเดือนสิบ

2. การฉลองหมฺรับและการบังสุกุล

วันแรม 15 ค่ำ ซึ่งเป็นวันสารทเรียกว่า วันหลองหมฺรับ มีการทำบุญเลี้ยงพระและบังสุุกุล การทำบุญวันนี้เป็นการส่งบรรพบุรุษและญาติพี่น้องให้กลับไปยังโลกแห่งความตาย

3. การตั้งเปรตและการชิงเปรต

เสร็จจากการฉลองหมฺรับและถวายภัตตาหารแล้ว ก็จะนำขนมบางส่วนไปวางไว้ตามบริเวณวัด กำแพงวัด หรือโคนต้นไม้ เรียกว่า ตั้งเปรต เพื่อแผ่ส่วนกุศล ให้เป็นทานแก่ผู้ล่วงลับที่ไม่มีญาติหรือญาติไม่ได้มาร่วมทำบุญได้

บางวัดนิยมสร้างร้านขึ้นเพื่อสะดวกแก่การตั้งเปรต เรียกว่า หลาเปรต หรือ ศาลาเปรต เมื่อตั้งขนม ผลไม้ และและเงินทำบุญเสร็จแล้ว ก็จะนำสายสิญจน์ที่ได้บังสุกุลแล้ว มาผูกเพื่อแผ่ส่วนกุศลด้วย

ชิงเปรต

การชิงเปรต จะเริ่มหลังการตั้งเปรต ทั้งผู้ใหญ่และเด็กจะวิ่งกันเข้าไปแย่งขนมกันอย่างคึกคัก เพราะความเชื่อว่า ของที่เหลือจากการเซ่นไหว้บรรพบุรุษ หากได้ไปกินก็จะได้กุศลแรงเป็นสิริมงคล

วัดบางแห่งสร้างหลาเปรตไว้สูง โดยมีเสาเพียงเสาเดียวที่เกลาจนลื่นและชโลมด้วยน้ำมัน ถือว่าเป็นประเพณีที่สร้างความสนุกสนานเป็นอย่างยิ่ง

ชิงเปรต

อ้างอิงข้อมูลจาก : 1,2

mintzz

นักเขียน นักเล่าสารพัดเรื่อง เปิดกว้างในประเด็นต่างๆ ตั้งแต่เรื่องเล็กไปจนถึงเรื่องใหญ่ โดยหวังให้ผู้อ่านได้รับทั้งความรู้และความบันเทิงควบคู่กัน เพราะไม่ว่าข่าวสารประเภทไหนก็สามารถเขียนและเล่าให้สนุกได้!
Back to top button