โซเชียลแห่เดาชื่อนักร้องสาวยุค 90 หลังเพจดังเปิดประเด็นแฉ แม้ไม่เอ่ยชื่อเต็มแต่ถ้าชาวเน็ตระบุตัวได้และทำให้เสียหาย กฎหมายอาจเอาผิดถึงตัวผู้โพสต์และผู้แชร์ต่อ
กระแสดราม่า นักร้องยุค 90 กลายเป็นประเด็นร้อนบนโลกออนไลน์ หลังเพจ อยากดังเดี๋ยวจัดให้ รีเทิร์น part 7 โพสต์คำใบ้ถึงนักร้องสาวรายหนึ่ง พร้อมข้อกล่าวอ้างเกี่ยวกับปัญหาความสัมพันธ์ จนชาวเน็ตจำนวนมากพากันเดาชื่อ และย้อนกลับไปค้นหาเพลงเก่าเพื่อเทียบกับคำใบ้ที่ปรากฏในโพสต์
ด้านข่าวสดรายงานว่า ประเด็นดังกล่าวทำให้ชื่อ นักร้องสาวยุค 90 ถูกพูดถึงต่อเนื่องในโลกออนไลน์ แต่ขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลทางการที่ยืนยันตัวบุคคลจากฝ่ายที่เกี่ยวข้องโดยตรง
ประเด็นที่ตามมาทันทีคือ การโพสต์คำใบ้ลักษณะนี้ เสี่ยงหมิ่นประมาทหรือไม่? โดยเฉพาะเมื่อโพสต์ไม่ได้ระบุชื่อจริง แต่ให้รายละเอียดมากพอจนคนอ่านจำนวนหนึ่งโยงไปถึงบุคคลใดบุคคลหนึ่งได้
ตามหลักกฎหมาย ความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 เกิดจากการใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยทำให้ผู้นั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนมาตรา 328 เป็นกรณีหมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา มีโทษหนักขึ้นเป็นจำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท
จุดสำคัญคือ การไม่เอ่ยชื่อ ไม่ได้แปลว่าปลอดภัยเสมอไป หากข้อความ รูปภาพ คำใบ้ อาชีพ เพลงเก่า ช่วงเวลา หรือรายละเอียดส่วนตัว ทำให้บุคคลทั่วไปสามารถระบุตัวได้ว่าเป็นใคร ผู้โพสต์หรือผู้แชร์ต่ออาจยังมีความเสี่ยงทางกฎหมายได้ โดย Justice Channel อธิบายไว้ในประเด็น “โพสต์ด่าแต่ไม่ได้เอ่ยชื่อ” ว่าต้องดูว่าข้อความนั้นทำให้บุคคลทั่วไปเข้าใจได้หรือไม่ว่าหมายถึงใคร และทำให้เสียชื่อเสียงหรือถูกเกลียดชังหรือไม่
กรณีข่าวนักร้องยุค 90 จึงไม่ได้มีแค่คำถามว่า “คนในข่าวคือใคร” แต่ยังมีคำถามที่สำคัญกว่า คือ “สังคมออนไลน์กำลังช่วยกันขยายข้อกล่าวหาไปไกลแค่ไหน” เพราะการคอมเมนต์ชื่อ การแชร์โพสต์พร้อมตีความเพิ่ม หรือการเขียนข้อความยืนยันโดยไม่มีหลักฐาน อาจทำให้คนที่ถูกโยงเสียหาย แม้ท้ายที่สุดจะไม่ใช่บุคคลในข่าวจริงก็ตาม
ใบ้แบบไหนเริ่มเสี่ยง
การโพสต์คำใบ้อาจมีความเสี่ยงมากขึ้น หากมีองค์ประกอบหลายอย่างรวมกัน เช่น ระบุอาชีพชัดเจน ระบุยุคสมัยของผลงาน ระบุเพลงหรือผลงานที่ทำให้คนเดาได้ ระบุเรื่องส่วนตัวที่กระทบชื่อเสียง หรือแนบภาพ แชท และคลิปที่ชี้ไปยังบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แม้จะปิดชื่อหรือปิดหน้าบางส่วนก็ตาม
ยิ่งโพสต์นั้นเผยแพร่บนเพจสาธารณะ มีผู้ติดตามจำนวนมาก หรือถูกสื่อหลายแห่งนำไปขยายต่อ ความเสี่ยงยิ่งสูงขึ้น เพราะมาตรา 328 ครอบคลุมการหมิ่นประมาทด้วยการโฆษณาผ่านตัวอักษร ภาพ เสียง ภาพยนตร์ หรือการป่าวประกาศด้วยวิธีอื่น
พูดง่าย ๆ คือ ถ้าโพสต์ทำให้คนจำนวนมากหันไปโจมตีบุคคลใดบุคคลหนึ่ง ทั้งที่ข้อเท็จจริงยังไม่ผ่านการตรวจสอบ ผู้โพสต์และผู้แชร์ต่อไม่ควรมองว่า “แค่ใบ้ ไม่ได้บอกชื่อ” แล้วจะไม่มีความเสี่ยง
สื่อและเพจควรเขียนอย่างไรให้ปลอดภัยกว่า
สำหรับสื่อออนไลน์หรือเพจข่าว การรายงานประเด็นลักษณะนี้ควรใช้ถ้อยคำระวัง เช่น “มีผู้กล่าวอ้าง”, “ยังไม่มีการยืนยันตัวบุคคล”, “ชาวเน็ตบางส่วนโยงชื่อ” และ “ต้องรอคำชี้แจงจากผู้เกี่ยวข้อง” แทนการเขียนเหมือนข้อกล่าวหาได้รับการพิสูจน์แล้ว
ไม่ควรเพิ่มคำใบ้เอง ไม่ควรใส่อักษรย่อเพิ่ม ไม่ควรแนบภาพเก่าหรือเพลงที่ทำให้ระบุตัวได้ง่ายขึ้น และไม่ควรนำคอมเมนต์เดาชื่อจากชาวเน็ตมาเรียงเป็นหลักฐาน เพราะอาจเปลี่ยนข่าวจากการรายงานกระแส ไปเป็นการช่วยขยายความเสียหายให้บุคคลที่ถูกโยง
ในมุมผู้อ่าน การแชร์โพสต์พร้อมคอมเมนต์ชื่อคนดัง หรือเขียนข้อความตัดสินว่าบุคคลใดเป็นคนในข่าว ทั้งที่ยังไม่มีหลักฐานชัดเจน เป็นสิ่งที่ควรเลี่ยงทันที หากภายหลังพบว่าโยงผิด คนที่ถูกกล่าวถึงสามารถเก็บหลักฐานโพสต์ คอมเมนต์ ลิงก์ และเวลาการเผยแพร่ เพื่อใช้ดำเนินการตามกฎหมายได้
กรณี “นักร้องยุค 90” แสดงให้เห็นว่าข่าวคำใบ้ยังดึงความสนใจของคนอ่านได้สูง เพราะมีทั้งความสงสัย ความทรงจำต่อเพลงเก่า และความอยากรู้ตัวตนของคนในข่าว แต่ความสนใจของสังคมไม่ควรทำให้ข้อกล่าวหาที่ไม่มีคำยืนยันกลายเป็นข้อเท็จจริง
สิ่งที่ควรย้ำคือ ขณะนี้ประเด็นดังกล่าวยังอยู่ในระดับ “ข้อกล่าวอ้างจากโพสต์และการตีความของชาวเน็ต” ยังไม่มีข้อมูลยืนยันจากผู้ถูกกล่าวถึงโดยตรง และยังไม่มีข้อสรุปทางกฎหมายว่าบุคคลใดกระทำตามที่ถูกกล่าวหา
การรายงานข่าวจึงควรยึดหลักแยก “ข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้” ออกจาก “คำใบ้และการคาดเดา” ให้ชัดเจน เพราะในยุคที่โพสต์เดียวทำให้คนทั้งประเทศช่วยกันเดา การเขียนเกินจริงเพียงไม่กี่บรรทัดอาจทำให้คนหนึ่งคนเสียชื่อเสียงได้ทันที
อ่านข่าวบันเทิงเพิ่มเติม
ติดตาม The Thaiger บน Google News:
ข่าวล่าสุด
